Te ver om de fiets te pakken
"Als je een bek hebt, heb dan ook lef
want ik durf het te zeggen
shit, die Nederlandse hiphop is slecht
het wordt alleen maar wacker"
(Jawat, 'Koppensnellers')
Het klopt niet helemaal, maar soms zie je zulke drek dat je d'r moedeloos van wordt. Culminatie van alles wat er niet klopt aan Nederlandse 'hiphop' is de Amsterdamse Tuindorp Hustler Clic, oftewel THC. Niet te verwarren met de Utrechtse Tuindorp Hustler Clic, volgens mij is dat een groepje experimenteel-theatermakers. THC is bekend van muziek als 'Ballen tot we Vallen' en 'Wil je weten hoe het voelt' (beiden Box-hits), alsmede van steekpartijen als die tijdens het buurtfeest in Ondiep, september 2004. 'Gangsta!' denken we in koor. Maar de muziek die ze maken is zo overduidelijk gemaakt voor de 2Pac-Marokkaantjes van deze wereld dat je er een Yorin-marketingman achter verwacht. De term ´2Pac-Marokkaantjes' hoorde ik voor het eerst uit de mond van een huisgenoot, maar het lijkt alsof ik 'm altijd al gekend heb: Het op sterven na dode Death Row-label draait alleen nog maar op (re-)releases van 2Pac-platen, allemaal opgekocht door petjesdragende Kanaleneiland-gangsters. Het zal wel wat met die fuck-the-police vibe te maken hebben ofzo. Kwestie van smaak, zou je zeggen, we zijn allemaal puber geweest, maar wat mij dwars zit is dit: de muziek van THC is zowel muzikaal zó slecht als van een zo ver weggezakt moreel besef dat je je afvraagt wat voor een tuig die muziek in elkaar zet. Geen van die gasten kan MC-en,
produceren of een beetje netjes een tekst schrijven. De old school Ice Cube had ook antisemitische teksten, de goeie ouwe Dre en Snoop waren ook vrouwonvriendelijk, maar het klónk tenminste goed.
"Want ik zie het al, Dat je er niks van bakt
Wanneer ik je geile Sma in dr katten nak
push nigger je gaat gebukt onder het feit
Dat je geile meid dr Punnie voor me spreid en bereid is om nog meer te geven
Je kan er nix aan doen
Je had kans het dr te geven maar het geeft niet
Ey kom ook niet met je trick's
Want je geile meid eet ook nog andere dicks"
"ik probeer hiet niet uit machteloos de joden te dissen
maar we gaan ze van de aardbodem wissen
met jodenkillers valt niet te twisten
je moet weten dat hier niet word gedreigd
maar alleen beloofd
ze zullen me niet pakken welke prijs dan ook word uitgeloofd
want niemand is veillig geen buslijn is heillig
iedereen is kwetsbaar hou je oren open want ik ben nog lang niet klaar
zie alle joden naar de gasdouche"
Nu wil ik niet de Balkenende uithangen, ik word ook niet boos over het feit dat iemand dit schrijft en publiceert op www.songteksten.net. Maar het geeft wel aan hoe laag het niveau ligt in de hoofdstedelijke rap. Stelletje fucking posers.
"Student dat je bent
je bent intelligent
je kent elke rapper
omdat je vader je verwent"
(Jawat, 'Koppensnellers')
Nee, dan Zwolle. Ik weet niet wat ze daar in het kraanwater doen, maar op één of andere manier komt daar tegenwoordig alle goede hiphop vandaan. Alles klopt: de beats van Delic en Kubus staan mijlenver boven de Mickey Mouse-beats waar de Nederhop het doorgaans mee moet stellen. Luister eerst eens naar 'Supervisie' van Lange Frans en Baas B, 'Tweede Jeugd' van Extince of 'Verschil moet er zijn' van Brainpower, en vervolgens naar 'Vloeistof' van Opgezwolle of 'Buitenwesten' van Kubus, en sta versteld van het gapende gat. Terwijl elders toch vooral geprobeerd wordt om als Amerikaanse hip-pop te klinken, komt er uit Zwolle iets dat nog het meest wegheeft van 'grime' als Dizzee Rascal (Kubus) of abstracte NY-hiphop als Company Flow (Delic). In combinatie met MCs die zowel technisch geweldig zijn als inhoudelijk een continue ironische toon aanslaan als het gaat om hiphop-clichés (seks, geweld, je kent het), en net als Extince bereid zijn tot woordgrappen die het lullige en ghetto-fähige in zich verenigen, levert dit een verzameling platen op die mijlenver boven de rest staat, die losstaand interessant is en niet alleen als onderdeel van het vaderlandse hiphop-canon, die je bij wijze van spreken ook aan niet-Nederlandse mensen kan laten horen zonder je te schamen, compleet met mooie hoesjes. Voorwaar een mooie zaak. Ik ga binnenkort maar eens op bedevaartstocht naar Zwolle, gewapend met camera, om te proberen uit te vinden waar al dat talent vandaan komt. Tot die tijd bid ik tot de hiphopgoden dat de albums van Jawat en Opgezwolle snel uit gaan komen, geknield, met het hoofd in de richting van de Monteverdilaan.
Lachen doet Pijn
De jonge aanstormende cabaretier Frederik-Jan Hultema vertelt openhartig over zijn ontluikende talent, zijn succes op de bühne en zijn aanvaringen met diverse religieuze groeperingen. Een onthullend document over de grenzen van kunst en vermaak in pre- en post-Van Gogh Nederland.
Het Mannelijk Lichaam
Een op handen zijnde herwaardering van het mannelijk lichaam als esthetisch object wordt ingeleid door deze korte, Cronenbergiaanse onderzoekstocht. Voor twaalf jaar en ouder.
Gem
Het is natuurlijk erg makkelijk om een 'backlash' te beginnen tegen een bandje als Gem: nu de hype (onder andere middels 3VOOR12) flinkt opgestookt is, is het erg makkelijk om te vertellen wat er nou eigenlijk niet klopt aan die band. Maar toch...dat album. Ik krijg het idee dat de blanke middle-aged popjournalisten des lands hun zwak voor gitaarrock flink laten doorwerken in de stukjes en recensies die ze moeten schrijven voor hun media: als rammelend gitaarrockbandje heb je het sowieso al goed gedaan bij je eerste 25-minuten durende EP(thuis opgenomen, dus authentiek), als je Timbaland heet moet je al minstens vijf jaar de popmuziek revolutionair aan het veranderen zijn voordat de Volkskrant je door heeft. Maar goed, zo gaan die dingen.
Laat niet onverlet: dat album van Gem klopt gewoon niet helemaal. Neem alleen al die titel: 'Tell Me What's New'. "Da's leuk," zeggen recensenten, "ze geven al repliek op de kritiek die nog niet eens geuit is." Het probleem is dat die onvermijdelijke kritiek wel terecht is. Als je een album vol suffe clichépoprock verkoopt onder de titel 'Waarom van die Suffe Clichépoprock?' wil dat nog niet zeggen dat die kritiek niet meer terecht is, alleen dat de band het zelf doorheeft.
Nu wil ik Gem niet kenmerken als 'suffe clichépoprock'. Uiteraard. Maar er zit een bepaalde zelfgenoegzaamheid in de muziek die ik niet kan uitstaan. Alsof het feit dat ze pas een jaartje bestaan en nu al het lieverdje van de VPRO zijn ze nogal lui heeft gemaakt. Luister zelf eens naar die twaalf rammelrockpareltjes - in plaats van er bewonderend langs te skippen: het begint zo leuk met 'The Opposite'. Snerpend lo-fi gitaarrifje, snelle drum, snerende zang, leuk liedje. Pom pom pom. Track twee begint. En klinkt hetzelfde. Track drie dan. Tegen de tijd dat 'S.O.S.' langs komt heb je het wel gehoord. En dat bij de eerste luisterbeurt. Het nare is dat het allemaal erg coole liedjes zijn, maar als je er twaalf achter elkaar beluistert heb je het trucje wel door.
Nu is dat ook meerdere malen gezegd over hun grootste inpiratiebron, The Strokes: te veel van hetzelfde. Maar The Strokes' twee albums zijn nog een oase van variatie, in vergelijking: er staan geen nummers van het soort 'Trying Your Luck' of 'Under Control' op deze plaat, geen stilistische variatie, alleen maar straight-on stampers. Een skeptische luisteraar zoals ik hoort een soort café-coverband proberen de Strokes na te doen door één element uit hun oeuvre te gebruiken, hetgeen live goed werkt. Maar ze verhouden zich toch een beetje tot The Strokes zoals Oasis zich tot The Beatles verhoudt: ze spiegelen zich er graag aan, maar redden het niveau bij lange na (nog) niet.
Nu klinkt dit natuurlijk bijzonder zeurderig, we moeten natuurlijk een beetje supportive zijn voor onze Utrechtse jongens, die het zo goed gedaan hebben dat ze binnen een jaar een contract bij Excelsior hadden, en nu al een hype vormen, etcetera. Maar je moet ook kunnen zeggen: misschien hadden jullie wat meer liedjes moeten schrijven. En eerst nog wat meer live spelen - daar zijn jullie al vrij goed in, maar ook wel redelijk éénvormig. Je moet tenslotte uitkijken bij hypes: voor je het weet heb je de nieuwe Black Rebel Motorcycle Club te pakken. Of JJ72. Je weet 't niet.